4.3. Sytuacja na rynku obligacji skarbowych

Zgodnie z oczekiwaniami Banku, rok 2014 okazał się korzystny dla rynku obligacji skarbowych, choć ostatecznie osiągnięty zwrot z portfela obligacji skarbowych okazał się być znacznie większy niż oczekiwania nawet największych optymistów. W praktyce, począwszy od przełomu stycznia i lutego, kiedy to wyprzedaż aktywów rynków wschodzących (w tym polskich) osiągnęła największe nasilenie, rentowności obligacji SPW (Skarbowych Papierów Wartościowych) znajdowały się w trendzie spadkowym, ich ceny zaś – w trendzie wzrostowym. Do czynników wspierających w minionym roku polski rynek obligacji należy zaliczyć: niską inflację w kraju i na świecie, obawy o wzrost gospodarczy w krajach rozwiniętych; podsycane najpierw przez zaskakujący spadek PKB w I kwartale, a następnie przez flirt strefy euro z kolejną recesją (w którą część krajów bloku faktycznie wpadło); oczekiwania uruchomienia przez Europejski Bank Centralny programu skupu aktywów, którego efektami miał być napływ kapitału na polski rynek obligacji; oczekiwania na wznowienie cięć stóp procentowych, a następnie faktyczne cięcia; spadek rentowności obligacji na rynkach bazowych, ze szczególnym uwzględnieniem obligacji niemieckich, których rentowność spadła o około 1,5 punktu procentowego na przestrzeni roku. 

Wsparciem dla rynku obligacji skarbowych okazała się również systematyczna poprawa wskaźników fiskalnych – szacuje się bowiem, że deficyt budżetu państwa na koniec 2014 roku był mniejszy o ok 20 mld zł (40%) od założeń, deficyt sektora finansów publicznych mógł zaś spaść poniżej 3% PKB. Implikuje to nie tylko szybsze od planowanego zakończenie procedury nadmiernego deficytu przez Komisję Europejską, ale również – w średniej perspektywie – podniesienie ratingu Polski, jeśli dług publiczny znajdzie się na ścieżce spadkowej (a jest to prawdopodobne). Do niższego ryzyka kredytowego dochodzi również efekt niższej podaży SPW, związanej z mniejszymi potrzebami pożyczkowymi państwa w 2014 roku.

W opinii Banku jest za wcześnie na ogłoszenie końca trendu spadkowego polskich obligacji skarbowych. Nowe rekordy rentowności zostały już ustanowione w nowym roku i kolejne miesiące (co najmniej pierwszy kwartał) powinny upłynąć pod znakiem dalszego umocnienia obligacji. Czynnikami podtrzymującymi atrakcyjność polskich obligacji skarbowych będą: kontynuacja spadków inflacji (Bank spodziewa się, że najniższe odczyty, sięgające -1,5% zostaną zanotowane w lutym i marcu); środowisko niskich stóp procentowych w Europie, wspierane przez działania EBC i czynniki globalne (inflacja w krajach rozwiniętych osiągnie dno również w I kwartale).