9.2. Bankowość Detaliczna mBanku w Republice Czeskiej i na Słowacji

9.2.1. Gospodarka i sektor bankowy w Republice Czeskiej

 

   

Wskaźniki makroekonomiczne

2014

Parametry sektora bankowego

2014

Realny wzrost PKB

2,3%

Bazowa stopa procentowa

0,05%

Nominalne PKB per capita (EUR)

14 200*

Kredyty / depozyty

76,7%

PKB per capita w PPS (EU-28=100)

80%*

Wskaźnik NPL

6,0%

Średnia roczna stopa inflacji

0,4%

Całkowity współczynnik kapitałowy

18,0%*

Stopa bezrobocia

6,1%

Zwrot na aktywach (ROA)

1,3%*

Stopa zatrudnienia

69,8%

Zwrot na kapitale (ROE)

14,0%*

Populacja

10,5 mln

Liczba banków

45

Źródło: Eurostat, Česká národní banka (ČNB), Český statistický úřad (ČSÚ).

* Skumulowane dane dziewięciomiesięczne (na dzień 30.09.2014), najświeższe dostępne

prev next

PKB, inflacja, stopy procentowe i kurs walutowy

Narodowy Bank Czech (CNB) szacuje, że realny produkt krajowy brutto (PKB) wzrośnie w 2014 roku, po tym jak czeska gospodarka uległa zmniejszeniu o 0,9% w 2013 roku. Według prognozy, wzrost PKB wyniesie 2,3% w całym roku 2014, przyspieszając do 2,6% w 2015 roku i 3,0% w 2016 roku. Trwające ożywienie gospodarcze jest determinowane przez czynniki, powiązane z popytem wewnętrznym, w tym nakładami na środki trwałe, konsumpcją gospodarstw domowych i akumulacją zapasów. Poprawa warunków makroekonomicznych w kraju, nowe zagraniczne zamówienia w przemyśle i zwiększone wysiłki rządu w celu wykorzystania wygasających funduszy unijnych, przełożyły się na silny wzrost działalności inwestycyjnej 2014 roku.

W dniu 7 listopada 2013 roku CNB zobowiązał się sprzedawać czeską koronę i kupować euro w ilości koniecznej do powstrzymania aprecjacji czeskiej waluty wkraczającej poza historycznie niski poziom 27 koron czeskich za euro, podczas gdy kurs może kształtować się swobodnie po słabszej stronie wobec ustalonego progu. W lutym 2015 roku CNB powtórzył, że jest gotowy do podjęcia działań w celu dalszego osłabiania korony, w przypadku przedłużającego się wzmocnienia presji na spadek cen, mogący spowodować zmniejszenie popytu krajowego oraz jeżeli oczekiwania inflacyjne obniżą się, a ryzyko rozwoju deflacji w gospodarce krajowej się odnowi. CNB poinformował również, że nie zakończy interwencji walutowych wcześniej niż w II połowie 2016 roku.

Przez cały 2013 i 2014 rok stopy procentowe pozostawały na niezmienionym poziomie, a stopa bazowa wynosiła 0,05%.

Wzrost cen konsumpcyjnych rok do roku spowolnił do 0,1% w grudniu 2014 roku, wobec 1,4% na koniec 2013 roku. Średnioroczna inflacja osiągnęła 0,4% w roku 2014 i była niższa o 1,0 punkt procentowy w stosunku do 1,4% odnotowanego w roku poprzednim, stanowiąc jednocześnie najniższy poziom od 2003 roku. Oczekuje się, że znaczny spadek cen ropy naftowej będzie źródłem dalszej presji na obniżenie inflacji w najbliższych kwartałach.

Wzmocnienie czeskiej gospodarki znajduje odzwierciedlenie w poprawie sytuacji na rynku pracy. Krajowa stopa bezrobocia ustabilizowała się na najniższym poziomie wśród państw Europy Środkowej i Wschodniej (CEE). Skorygowana o efekty sezonowe stopa bezrobocia wyniosła 5,8% w grudniu 2014 roku, co stanowiło spadek o 1,0 punkt procentowy rok do roku. Poziom zatrudnienia w wysokości 69,8% odnotowany na koniec 2014 roku był najwyższy w historii, i podniósł się o 1,5 punktu procentowego w porównaniu do grudnia 2013 roku.

Sektor bankowy

Czeski sektor finansowy zasadniczo rozwijał się pozytywnie w 2014 roku. Banki wzmocniły swoją adekwatność kapitałową. Profil finansowania i płynność nadal kształtowały się stabilnie z relacją kredytów do depozytów dla sektora równą 76,7%. Jakość aktywów pozostawała odporna, co potwierdzają wskaźniki kredytów z utratą wartości przyjmujące stałe wartości zarówno w roku 2013, jak i 2014 (nieznaczny spadek do 6,0% na koniec 2014 roku). Względnie niskie poziomy wskaźnika NPL w Czechach odzwierciedlają stosunkowo silną kondycję krajowego przemysłu i ograniczoną skalę kredytów udzielanych w walucie obcej (głównie do klientów korporacyjnych i praktycznie niewystępujące w segmencie detalicznym) w porównaniu do kilku innych krajów regionu CEE.

Marża odsetkowa netto dla całego sektora systematycznie kurczy się w ostatnich latach, a rentowność aktywów kredytowych wciąż spada w szybkim tempie. Średnie oprocentowanie kredytów hipotecznych, mierzone przez lokalną agencję nieruchomości Hypoindex, malało każdego miesiąca od października 2013 roku, osiągając historyczne minimum na poziomie 2,4% w grudniu 2014 roku.

Generalnie, pomimo niższych marż odsetkowych, czeski sektor bankowy znajduje się wśród najbardziej zyskownych w regionie CEE, ze zwrotem na aktywach bliskim 1,3%. Oczekuje się jego stabilizacji na obecnych poziomach, ponieważ na wynik z tytułu odsetek, stanowiący ponad 60% przychodów sektora z działalności operacyjnej, nadal będzie mieć wpływ środowisko niskich stóp procentowych, co z kolei rzutuje na nowe kredyty i politykę cenową. Jednakże, słabsze przychody odsetkowe banków będą częściowo kompensowane przez mniejszą rywalizację o depozyty i oczekiwane ożywienie gospodarcze, które przełoży się pozytywnie na rozwój portfeli kredytowych. W szczególności, solidne bufory kapitałowe czeskich banków pozwolą im wykorzystać wzrost kredytów hipotecznych i korporacyjnych w tych branżach, które najbardziej skorzystają na odbiciu gospodarczym i wzmożonym popycie zewnętrznym.

 

Wzrost wolumenu kredytów korporacyjnych pozostawał na niskim poziomie w 2014 roku z roczną dynamiką nieprzekraczającą 3%. Udział kredytów z utratą wartości w łącznym wolumenie kredytów dla przedsiębiorstw niefinansowych wykazuje tendencję spadkową od 2011 roku i na koniec grudnia 2014 roku wyniósł 6,6%. Po zaledwie nieznacznym wzroście depozytów korporacyjnych w I połowie 2013 roku, ich wolumen wykazuje cykliczną poprawę wynikającą z lepszych perspektyw dla działalności biznesowej. Roczna ekspansja depozytów oscylowała średnio w granicach 7-8% na przestrzeni roku 2014.

 

Rozwój kredytów detalicznych ogółem był w przeważającym stopniu determinowany przez wzrost kredytów hipotecznych, których wolumen zwiększył się o 6,7% w 2014 roku, podczas gdy kredyty konsumpcyjne wykazały niewielki spadek w wysokości 0,7% w tym samym okresie. Udział kredytów z utratą wartości w łącznym wolumenie kredytów dla gospodarstw domowych wyniósł 4,7% w grudniu 2014 roku, obniżając się z 5,0% na koniec 2013 roku. Depozyty detaliczne znacząco przyspieszyły począwszy od I kwartału 2014 roku, prezentując roczne tempo wzrostu równe 6,1% na koniec 2014 roku w porównaniu do 2,4% w 2013 roku.

9.2.2. Gospodarka i sektor bankowy na Słowacji

 

   

Wskaźniki makroekonomiczne

2014

Parametry sektora bankowego

2014

Realny wzrost PKB

2,4%

Bazowa stopa procentowa

0,05%

Nominalne PKB per capita (EUR)

13 300*

Kredyty / depozyty

95,5%

PKB per capita w PPS (EU-28=100)

76%*

Wskaźnik NPL

4,8%

Średnia roczna stopa inflacji

-0,1%

Całkowity współczynnik kapitałowy

17,0%*

Stopa bezrobocia

13,4%

Zwrot na aktywach (ROA)

0,9%

Stopa zatrudnienia

61,3%*

Zwrot na kapitale (ROE)

7,7%

Populacja

5,4 mln

Liczba banków

27

Źródło: Eurostat, Národná banka Slovenska (NBS).

* Dane skumulowane za 9 miesięcy (na dzień 30.09.2014), najświeższe dostępne

prev next

PKB, inflacja i stopy procentowe

Narodowy Bank Słowacji (NBS) prognozuje, że realny wzrost PKB przyspieszy do 2,4% w 2014 roku, a następnie do 2,9% w 2015 roku i 3,6% w 2016 roku, z poziomu 1,4% odnotowanego 2013 roku. Głównym czynnikiem determinującym odbicie w gospodarce jest intensyfikacja popytu krajowego. Po 3 latach spadku z rzędu, konsumpcja prywatna w 2014 roku wzrosła najprawdopodobniej o 2,1%, wspierana przez rosnący dochód rozporządzalny, niską inflację, poprawę warunków na rynku pracy oraz wzrost zaufania konsumentów. W dalszej perspektywie, konsumpcja prywatna będzie także wzmacniana przez szereg reform rynku pracy, które wejdą w życie w 2015 roku, w tym wzrost płacy minimalnej i redukcję składek na ubezpieczenie społeczne płaconych przez pracowników o niskich dochodach.

Jako mała i otwarta gospodarka, Słowacja jest uzależniona od ogólnej sytuacji makroekonomicznej w Europie, zwłaszcza w Niemczech, Czechach i Polsce, które łącznie stanowiły rynek zbytu dla ponad 40% słowackiego eksportu w ostatnich latach. Eksport Słowacji spadł gwałtownie w II i III kwartale 2014 roku, w konsekwencji osłabienia popytu ze strony głównych partnerów handlowych. Wzrost eksportu spowolnił do 4,4% w całym 2014 roku i oczekuje się jego dalszego obniżenia w roku 2015, zanim nastąpi odbicie w kolejnym roku. Import prawdopodobnie rósł szybciej niż eksport w 2014 roku ze względu na ożywienie krajowej konsumpcji i inwestycji, co oznaczałoby, że eksport netto był hamulcem dla wzrostu PKB w roku 2014. Restrykcyjna polityka fiskalna rządu pozwoliła Słowacji utrzymać wskaźniki budżetowe i kondycję finansów publicznych, zachęcające inwestorów zagranicznych i podtrzymujące napływ kapitału.

Na Słowacji, jako państwie strefy euro, główna stopa procentowa określana przez Europejski Bank Centralny (EBC), została z dniem 10 września 2014 roku obniżona o 0,1 punktu procentowego do 0,05%. Wcześniejsza decyzja EBC o redukcji stóp także o 0,1 punktu procentowego z poziomu 0,25% została podjęta w dniu 11 czerwca 2014 roku.

W grudniu 2014 roku stopa inflacji wyniosła -0,1%, w porównaniu ze wzrostem cen konsumpcyjnych na poziomie 0,4% odnotowanym na koniec 2013 roku. Spadek był głównie skutkiem negatywnych dynamik cen transportu, energii, żywności i napojów bezalkoholowych oraz usług pocztowych i telekomunikacyjnych. Średnioroczna inflacja w 2014 roku również osiągnęła poziom -0,1%, obniżając się z 1,4% w 2013 roku.

W całym 2014 roku bezrobocie na Słowacji stopniowo malało, dzięki postępującej poprawie w zakresie aktywności gospodarczej. Skorygowana o efekty sezonowe stopa bezrobocia wyniosła w grudniu 2014 roku 12,5%, co oznaczało obniżenie o 1,5 punktu procentowego rok do roku. Oczekuje się, że pozytywny trend w zatrudnieniu, wynikający z podjęcia szeregu działań wspierających rynek pracy, będzie mieć dalszy wpływ na spadek stopy bezrobocia w 2015 roku.

Sektor bankowy

Słowackie banki działały w sprzyjającym otoczeniu silniejszego wzrostu gospodarczego. Nawet przy bardziej dynamicznej ekspansji kredytowej, całkowity wskaźnik kredytów do depozytów w sektorze powinien pozostać w granicach zbliżonych do obecnego poziomu 95%, gdy banki nadal najchętniej korzystają z depozytów do finansowania swojej działalności i zależność od hurtowych źródeł finansowania pozostaje bardzo niska. Adekwatność kapitałowa słowackiego sektora bankowego jest wśród najwyższych w regionie CEE, po Czechach. Banki wzmocniły swoje bufory kapitałowe w ostatnich latach poprzez zatrzymanie zysków i optymalizację aktywów ważonych ryzykiem, zapewniając w ten sposób odpowiednią zdolność do absorpcji start.

Ogólnie stabilne poziomy wskaźnika kredytów z utratą wartości są głównie rezultatem dynamicznej ekspansji wolumenu kredytów hipotecznych, który kompensuje nieznaczny wzrost kredytów nieregularnych. Wskaźnik NPL dla Słowacji pozostaje wśród najniższych w regionie CEE i na koniec grudnia 2014 roku wyniósł 4,8%. Jakość aktywów może potencjalnie ulec dalszej poprawie ze względu na wzmocnienie działalności gospodarczej i podniesienie dochodów gospodarstw domowych.

Rentowność słowackiego sektora bankowego napotyka pewne wyzwania i potencjał do wzrostu z obecnego poziomu zwrotu na aktywach w wysokości około 1,0% jest ograniczony. Chociaż ostatnia obniżka stóp procentowych przez EBC we wrześniu 2014 roku pogłębiła presję na marżę odsetkową, to dynamiczny wzrost kredytów, zwłaszcza w zakresie oferty detalicznej o wyżej marżowym profilu, wraz z niższymi kosztami kredytu pozycjonuje banki do utrzymania zadowalających zysków. Z drugiej strony, czynnikiem negatywnie oddziałującym na wyniki sektora pozostaje rządowy podatek bankowy wprowadzony w 2012 roku. Opłata ta poważnie obniżała zyski banków zarówno w 2013, jak i 2014 roku. Jednakże, po osiągnięciu przez fundusz celowy kwoty 500 milionów euro, założono obniżenie stopy podatku z 0,4% do 0,2% zobowiązań banków.

 

Przyspieszające ożywienie gospodarcze i niskie stopy procentowe zapewniają bankom sprzyjające warunki dla rozwijania akcji kredytowej. W 2014 roku wolumen kredytów ogółem rósł w wysokim jednocyfrowym tempie, w porównaniu do 5,1% w 2013 roku. Po ustaniu negatywnych tendencji obserwowanych dla kredytów korporacyjnych w II połowie 2012 roku i w 2013 roku, umiarkowana ekspansja komercyjnych portfeli kredytowych została odnotowana w 2014 roku, wspierana przez wyższe potrzeby pożyczkowe z segmentu MSP. Udział kredytów z utratą wartości w łącznym wolumenie kredytów dla przedsiębiorstw niefinansowych wyniósł 7,9% na koniec 2014 roku, wobec 7,5% w 2013 roku. Baza depozytów korporacyjnych wykazała szybki przyrost w IV kwartale 2013 roku i roczne tempo wzrostu pozostawało wysokie na poziomie około 10% do sierpnia 2014 roku. Na przestrzeni ostatnich 3 miesięcy 2014 roku, obserwowano negatywne trendy w depozytach korporacyjnych, częściowo z powodu efektu wysokiej bazy.

 

Poprawa otoczenia gospodarczego i niskie koszty kredytu promują silny rozwój kredytów dla gospodarstw domowych na Słowacji. Kredyty detaliczne kontynuowały szybki wzrost w ostatnich latach, głównie ze względu na przyspieszenie kredytów mieszkaniowych, z roczną dynamiką przekraczającą 10% w 2014 roku. Do tej pory ekspansji kredytów hipotecznych nie towarzyszyło powstanie bańki cenowej na rynku nieruchomości, a ceny domów i mieszkań pozostają względnie stabilne po 18% spadku w latach 2008-2011. Udział kredytów z utratą wartości w łącznym wolumenie kredytów dla gospodarstw domowych był równy 4,3% w grudniu 2014 roku, pogarszając się marginalnie wobec 4,2% na koniec 2013 roku. Na przestrzeni 2014 roku depozyty detaliczne rosły w niskim jednocyfrowym tempie, ale zaczęły przyspieszać w II połowie roku do 4,1% odnotowanych w grudniu, w porównaniu do 2,7% na koniec 2013 roku. Od połowy 2013 roku występują wyraźnie przeciwstawne trendy w strukturze depozytów dla gospodarstw domowych. Wolumen depozytów terminowych spadał w ostatnich kwartałach, co było więcej niż kompensowane przez rosnące detaliczne salda na rachunkach bieżących, które zwiększyły się o 12,7% w 2014 roku.

9.2.3.      Podsumowanie operacji zagranicznych mBanku

mBank w Czechach i na Słowacji świadczy usługi bankowości detalicznej klientom indywidualnym. Oferta obejmuje m.in. rachunki bieżące, oszczędnościowe, karty kredytowe i płatnicze, kredyty w rachunku bieżącym oraz mieszkaniowe. Ponadto klienci mBanku w Czechach mogą korzystać z usług doradztwa finansowego.

Działalność mBanku w Czechach i na Słowacji w 2014 roku koncentrowała się na realizacji założeń strategii „Jednego Banku”. W lutym 2014 roku uruchomiono platformę Nowego mBanku i przeprowadzono rebranding. Proces migracji klientów na platformę Nowego mBanku zakończył się w listopadzie 2014 roku. Nie zanotowano negatywnych efektów (zamykanie kont, mniejsza aktywność klientów) tego procesu. 

Oddziały zagraniczne poszerzały też ofertę produktów oszczędnościowych – w maju dodano do niej innowacyjny mSaver, który nie tylko wspiera napływ depozytów klientów, ale również zachęca ich do częstszego używania kart płatniczych. W grudniu 2014 roku została wdrożona nowa aplikacja mobilna 2.0, a mBank rozpoczął pozycjonowanie swojej marki jako ikony mobilności również na rynkach czeskim i słowackim.

2014 rok był dla operacji zagranicznych mBanku bardzo dobry, zarówno pod względem akwizycyjnym, optymalizacyjnym, jak i w obszarze innowacyjności. W porównaniu do 2013 roku dochody oddziałów zagranicznych wzrosły o 25.8%, sprzedaż kredytów niehipotecznych (NML) uległa podwojeniu, a akwizycja klientów rok do roku wyniosła 89,0 tys. Umocniło to pozycję mBanku jako 5. największego pod względem liczby klientów banku na czeskim rynku.

Dużym sukcesem stał się również Projekt mILKY WAY, polegający na nowej polityce cenowej i repozycjonowaniu, mający na celu wzrost zaufania klientów do mBanku. Znacząco skrócono też Taryfę Opłat i Prowizji. Dodatkowo, w połowie grudnia 2014 roku, mBank uruchomił nową aplikację mobilną dla klientów oddziałów zagranicznych w Czechach i na Słowacji (udostępniona dla najważniejszych systemów operacyjnych - Android, iOS, Windows Phone oraz Windows 8.1).

Działalność mBanku w Czechach i na Słowacji w 2014 roku została wyróżniona licznymi nagrodami, m.in. dla najlepszego kredytu hipotecznego na Słowacji od serwisu finansowego Finparada, Srebrną koroną dla mKonta dla firm w Czechach od serwisu finansowego Zlata koruna, jak również 1. miejscem dla kredytu hipotecznego w niezależnym przeglądzie mystery shopping, zrealizowanym w Czechach przez serwis finansowy bankovnipoplatky.com i firmę doradczą Mindbridge. 

Ponadto, nowa platforma transakcyjna mBanku w Czechach i na Słowacji, wdrożona w I kwartale 2014 roku, została doceniona w konkursie „Bank Innovator 2014” organizowanym przez dziennik gospodarczy Hospodářské nowiny. mBank zajął 2. miejsce w kategorii „Banking Innovator”. W grudniu 2014 mBank na Słowacji został doceniony w konkursie na najlepszy produkt bankowy 2014 roku i otrzymał: Złotą Mince za mKonto, Złotą Mince za mSavera, Srebrną Mince za kartę debetową VISA do mKonta, Srebrną Mince za kartę kredytową VISA, Brązową Mince za nową bankowość internetową oraz Brązową Mince za mKonto Biznes.