3.2. Zarządzanie ryzykiem Grupy mBanku w 2014 roku – uwarunkowania zewnętrzne

Kluczowe uwarunkowania zewnętrzne

Kryzys Rosja/Ukraina

Wzrost napięć między Rosją a Ukrainą powodował w 2014 roku liczne wyzwania dla firm polskich, w tym dla klientów mBanku, szczególnie ze wschodniej Polski. Rosja jest dla firm polskich piątym, co do wielkości, rynkiem eksportu (z 5% udziałem w eksporcie ogółem). Znaczącą część tego eksportu stanowi żywność, która została objęta przez Rosję zakazem importu. Pomimo silnego popytu krajowego, powyższe restrykcje Rosji miały wpływ na spadek opłacalności produkcji żywności dla firm polskich. Negatywne skutki restrykcji Rosji zostały częściowo zminimalizowane poprzez kierowanie eksportu do Rosji za pośrednictwem krajów nieobjętych zakazami (Białoruś, Kazachstan).

Dodatkowo sankcje nałożone na Rosję przez Unię Europejską w zakresie eksportu części i wyposażenia podwójnego przeznaczenia miały negatywny wpływ na poziom związanych z tym eksportem zamówień firm niemieckich składanych w Polsce. Zmniejszenie zamówień na części odnotowano głównie w zachodniej Polsce. Mazowsze nie odczuło negatywnego wpływu tych sankcji. Niemcy oszacowały spadek eksportu części i wyposażenia na około 10%.

Na eksport firm polskich do Rosji negatywnie wpłynęła również spadająca cena ropy, która wywołała prawie 50% dewaluację rubla wobec dolara amerykańskiego, która drastycznie obniżyła siłę nabywczą rosyjskich gospodarstw domowych. Podobnie negatywnie na eksport firm polskich na Ukrainę wpłynęła prawie 50% dewaluacja hrywny wobec dolara amerykańskiego oraz utrata możliwości współpracy z, objętymi konfliktem z Rosją, wschodnimi regionami, które wnosiły do gospodarki Ukrainy ponad 16% PKB. 

mBank posiada ekspozycje na importerów energii z Rosji o strategicznym znaczeniu dla Polski. Ekspozycje te są powiązane z ryzykiem ograniczenia sprzedaży energii do Polski przez Rosję. Powyższe ryzyko jest jednak oceniane jako niskie.

mBank nie posiada bezpośredniego, niezabezpieczonego, zaangażowania w firmy rosyjskie czy ukraińskie.

Powyższe ryzyka nie przełożyły się na znaczący spadek kondycji finansowej klientów mBanku dzięki stabilnemu otoczeniu makroekonomicznemu Polski opartemu na rosnącym popycie wewnętrznym.

Przegląd jakości aktywów (AQR) oraz testy warunków skrajnych Grupy mBanku S.A.

W dniu 26 października 2014 roku Komisja Nadzoru Finansowego ogłosiła wyniki przeglądu i oceny jakości aktywów oraz testów warunków skrajnych dla Grupy mBanku S.A. Ogłoszone wyniki wykazały, że współczynnik kapitału podstawowego Common Equity Tier I Grupy mBanku wyniósł 11,08% przy minimalnym poziomie wymaganym w Unii Europejskiej w wysokości 5,5% dla scenariusza szokowego oraz 12,41% przy minimalnym poziomie 8% w scenariuszu bazowym.

Przegląd jakości aktywów, przeprowadzony w 2014 roku przez europejskie instytucje nadzorcze, obejmował dogłębną i kompleksową analizę najważniejszych pozycji bilansu. Przegląd miał na celu sprawdzenie, czy wycena badanych aktywów jest odzwierciedlona w raportach finansowych banków, a poziom utworzonych rezerw jest adekwatny. Ponadto, testy warunków skrajnych zbadały odporność wskaźników kapitałowych banków na scenariusze kryzysowe w kolejnych trzech latach (2014-2016).

Wyniki przeglądu i oceny jakości aktywów oraz testów warunków skrajnych nie miały wpływu na wynik Grupy mBanku S.A. w 2014 roku.

Standardy regulacyjne Bazylei III

Od dnia 1 stycznia 2014 roku na terenie Unii Europejskiej zaczęły obowiązywać nowe przepisy dotyczące wymogów ostrożnościowych dla banków, czyli Rozporządzenie CRR (Capital Requirement Regulation) oraz Dyrektywa CRD IV (Capital Requirement Directive IV) w sprawie warunków dopuszczenia banków do działalności i nadzoru ostrożnościowego, będące implementacją postanowień Bazylei III. Zmiany w ramach Bazylei III dotyczą w szczególności:

  • zaostrzenia wymogów kapitałowych poprzez określenie uniwersalnej definicji i składowych posiadanego przez banki kapitału oraz wprowadzenie wskaźnika kapitałowego określonego w stosunku do funduszy najwyższej jakości,
  • wprowadzenie wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej,
  • wprowadzenie wskaźnika dźwigni finansowej,
  • wprowadzenia dodatkowych buforów kapitałowych, m.in. kapitałowego bufora ochronnego, bufora antycyklicznego, bufora ryzyka globalnej instytucji o znaczeniu systemowym oraz bufora ryzyka systemowego,
  • określenia wymogów płynnościowych, mierzonych wskaźnikami LCR (Liquidity coverage ratio) i NSFR (Net stable funding ratio).

 Zmiany regulacyjne mają służyć przede wszystkim ochronie systemu kapitałowego banków przed negatywnymi konsekwencjami faz kryzysu i depresji w cyklach finansowych.

 Nowe przepisy regulacyjne z zakresu Dyrektywy CRD IV wymagają implementacji do prawodawstwa krajowego, natomiast Rozporządzenie CRR obowiązuje bezpośrednio od 1 stycznia 2014 roku, bez konieczności przystosowania prawodawstwa krajowego do jego wymogów.

Nowe standardy regulacyjne

Wskaźniki kapitałowe

W 2014 roku Bank kontynuował prace dostosowawcze do wymagań określonych w Rozporządzeniu CRR w zakresie współczynników kapitałowych oraz wymogów w zakresie funduszy własnych. Bank stopniowo wdrażał postanowienia rozporządzeń delegowanych Komisji Europejskiej uzupełniających lub doprecyzowujących przepisy Rozporządzenia CRR.

Wskaźnik dźwigni finansowej

W październiku 2014 roku Parlament Europejski zatwierdził akt delegowany, który obowiązuje od 2015 roku, w którym zostały określone modyfikacje w zakresie obliczania wskaźnika dźwigni finansowej. Obecnie w Banku prowadzone są prace dostosowawcze w zakresie kalkulacji wskaźnika dźwigni finansowej oraz w zakresie raportowania ostrożnościowego dotyczącego wskaźnika dźwigni finansowej.

Wskaźniki płynnościowe

W 2014 roku Bank kontynuował prace dostosowawcze do wymagań określonych w Rozporządzeniu CRR w zakresie miar płynności LCR/NSFR. Prace wdrożeniowe, uwzględniające także dodatkowe wytyczne European Banking Authority (EBA) opublikowane w marcu 2014 roku, zostały sfinalizowane w postaci metodologii kalkulacji miar LCR/NSFR zatwierdzonej w czerwcu 2014 roku przez Komitet Ryzyka Rynków Finansowych. Począwszy od 31 marca 2014 roku miara płynności LCR jest obliczana zgodnie z zasadami określonymi w Rozporządzeniu CRR. Ponadto począwszy od II kwartału 2014 roku, banki podlegają obowiązkowi raportowania informacji niezbędnych do wyliczenia LCR do NBP. Pierwsze raportowanie, według stanu na koniec marca, kwietnia oraz maja 2014 roku, zgodnie z nową metodologią kalkulacji zostało przez Bank przeprowadzone w czerwcu 2014 roku.