49. Adekwatność kapitałowa

Jednym z głównych zadań zarządzania bilansem bankowym jest zapewnienie odpowiedniego poziomu kapitału. W ramach polityki zarządzania kapitałem Grupy mBanku, mBank tworzy ramy i wytyczne dla jak najbardziej efektywnego planowania i wykorzystania bazy kapitałowej, które:

  • są zgodne z obowiązującymi przepisami zewnętrznymi oraz regulacjami wewnętrznymi,
  • zabezpieczają kontynuację realizacji celów finansowych zapewniających odpowiedni poziom zwrotu dla akcjonariuszy,
  • zapewniają utrzymanie silnej bazy kapitałowej będącej podstawą wsparcia dla rozwoju biznesu.

Polityka zarządzania kapitałem w Grupie mBanku opiera się o dwa podstawowe filary:

  • utrzymanie optymalnego poziomu i struktury funduszy własnych, przy wykorzystaniu dostępnych metod i środków, miedzy innymi takich jak zatrzymanie zysku netto, pożyczka podporządkowana czy emisja akcji,
  • efektywne wykorzystanie istniejącego kapitału, między innymi poprzez zastosowanie systemu mierników efektywności wykorzystania kapitału, ograniczenie działalności nie przynoszącej oczekiwanej stopy zwrotu oraz rozwój produktów o niższej absorpcji kapitału.

Efektywne wykorzystanie kapitału jest integralną częścią polityki zarządzania kapitałem zorientowanej na osiągnięcie optymalnej stopy zwrotu z kapitału i dzięki temu stworzenia stabilnych podstaw zasilania bazy kapitałowej w przyszłych okresach. Pozwala to na utrzymanie współczynnika kapitału podstawowego Tier I (wyliczanego jako iloraz kapitału podstawowego Tier I i łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko) oraz łącznego współczynnika kapitałowego (wyliczanego jako iloraz funduszy własnych i łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko) na poziomie co najmniej wymaganym przez instytucję nadzorującą.

Kapitałowe cele strategiczne Grupy mBanku zorientowane są na utrzymanie zarówno skonsolidowanego łącznego współczynnika kapitałowego jak i skonsolidowanego współczynnika kapitału podstawowego Tier 1 na poziomie odpowiednio wyższym niż poziom wymagany przez instytucję nadzorującą. Pozwala to na bezpieczny rozwój biznesu przy spełnieniu norm nadzorczych w dłuższej perspektywie.

Współczynniki kapitałowe / Współczynnik wypłacalności

Do dnia 31 grudnia 2013 roku kalkulacja skonsolidowanego współczynnika wypłacalności, skonsolidowanych funduszy własnych oraz skonsolidowanego całkowitego wymogu kapitałowego Grupy mBanku odbywała się w oparciu o następujące przepisy:

  • Ustawa Prawo bankowe z dnia 29 sierpnia 1997 (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665) z późniejszymi zmianami,
  • Uchwała nr 325/2011 KNF z dnia 20 grudnia 2011 r. (Dz. Urz. KNF z 2011 r. Nr 13 poz. 49),
  • Uchwała nr 76/2010 KNF z dnia 10 marca 2010 r. (Dz. Urz. KNF z 2010 r. Nr 2 poz. 11) z późniejszymi zmianami,
  • Uchwała nr 258/2011 KNF z dnia 4 października 2011 r. (Dz. Urz. KNF z 2011 r. Nr 11 poz. 42),
  • Uchwała nr 208/2011 KNF z dnia 22 sierpnia 2011 r. (Dz. Urz. KNF z 2011 r. Nr 9 poz. 34) z późniejszymi zmianami,
  • Uchwała nr 384/2008 KNF z dnia 17 grudnia 2008 r. (Dz. Urz. KNF z 2008 r. Nr 8 poz. 38) z późniejszymi zmianami,
  • Uchwała nr 387/2008 KNF z dnia 17 grudnia 2008 r. (Dz. Urz. KNF z 2008 r. Nr 8 poz. 41).

Począwszy od 1 stycznia 2014 roku kalkulacja skonsolidowanych współczynników kapitałowych, skonsolidowanych funduszy własnych oraz skonsolidowanej łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko Grupy mBanku odbywa się w oparciu o zapisy Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (zwanego dalej Rozporządzeniem CRR) oraz na podstawie uzupełniających rozporządzeń wykonawczych Komisji (UE) do Rozporządzenia CRR.

W procesie wyliczania skonsolidowanych funduszy własnych i wymogów w zakresie funduszy własnych uwzględniane są spółki objęte konsolidacją ostrożnościową zgodnie z zasadami określonymi w Rozporządzeniu CRR.

Na poziom współczynników kapitałowych Grupy mBanku w 2014 roku miały wpływ następujące czynniki:

  • wdrożenie zmian w procesie kalkulacji funduszy własnych i wymogów w zakresie funduszy własnych w związku z wejściem w życie przepisów określonych w Rozporządzeniu CRR,
  • zaliczenie do kapitału Tier II kwoty 500 mln zł z tytułu emisji obligacji podporządkowanych na postawie zgody KNF z dnia 14 lutego 2014 roku,
  • zaliczenie do kapitału podstawowego Tier I zysku netto Grupy mBanku za 2013 rok, pomniejszonego o wszelki przewidywane obciążenia, w wyniku decyzji Walnego Zgromadzenia o podziale zysku netto za 2013 rok,
  • zaliczenie do kapitału podstawowego Tier I zweryfikowanego zysku netto Grupy mBanku za I półrocze 2014, pomniejszonego o wszelki przewidywane obciążenia, na podstawie zgody KNF z dnia 9 października 2014 roku,
  • rozszerzenie stosowania zaawansowanej metody wewnętrznych ratingów (AIRB) w kalkulacji wymogu z tytułu funduszy własnych dla ryzyka kredytowego i kredytowego kontrahenta na podstawie kolejnych zgód KNF i BaFin otrzymanych w 2014 roku,
  • rozwój działalności biznesowej Grupy mBanku.

Szczegółowe informacje dotyczące kalkulacji skonsolidowanego łącznego współczynnika kapitałowego, skonsolidowanego współczynnika kapitału podstawowego Tier I, skonsolidowanych funduszy własnych oraz skonsolidowanej łącznej kwoty ekspozycji na ryzyko Grupy mBanku opisane zostały w dokumencie Ujawnienia dotyczące adekwatności kapitałowej Grupy mBank na dzień 31 grudnia 2014, opublikowanym na stronie internetowej mBanku.

Skonsolidowany łączny współczynnik kapitałowy Grupy mBanku na dzień 31 grudnia 2014 roku wyniósł 14,66%. Jednocześnie skonsolidowany współczynnik kapitału podstawowego Tier 1 Grupy mBanku wyniósł 12,24%.

 Fundusze własne

Zgodnie z Rozporządzeniem CRR, na skonsolidowane fundusze własne składa się skonsolidowany kapitał podstawowy Tier I, skonsolidowany kapitał dodatkowy Tier I oraz skonsolidowany kapitał Tier II, przy czym w Grupie mBanku nie identyfikuje się pozycji, które kwalifikowałyby się jako dodatkowy kapitał Tier I.

Kapitał podstawowy Tier I Grupy mBanku obejmuje:

  • instrumenty kapitałowe i powiązane ażio emisyjne,
  • zyski zatrzymane,
  • skumulowane inne całkowite dochody,
  • fundusze ogólne ryzyka bankowego,
  • niezależnie zidentyfikowane zyski z bieżącego okresu,
  • pozycje pomniejszające kapitał podstawowy Tier I (w tym: dodatkowe korekty wartości, wartości niematerialne, zyski i straty wycenione według wartości godziwej wynikające z własnego ryzyka kredytowego instytucji związanego z instrumentami pochodnymi będącymi zobowiązaniami, kwoty ujemne będące wynikiem obliczeń kwot oczekiwanej straty, posiadane przez instytucję bezpośrednie i pośrednie udziały kapitałowe w instrumentach własnych w kapitale podstawowym Tier I, odpisy netto oraz korekty regulacyjne dotyczące niezrealizowanych zysków i strat).

Kapitał Tier II Grupy mBanku obejmuje:

  • instrumenty kapitałowe i powiązane ażio emisyjne (w tym zobowiązania podporządkowane),
  • kwotę kwalifikujących się pozycji, o których mowa w art. 484 ust. 5 Rozporządzenia CRR i powiązane ażio emisyjne, przeznaczoną do wycofania z kapitału Tier II (w tym zobowiązania z tytułu papierów wartościowych o nieokreślonym terminie wymagalności).

Skonsolidowane fundusze własne Grupy mBanku na dzień 31 grudnia 2014 roku wyniosły
9 750 540 tys. zł.

Łączna kwota ekspozycji na ryzyko

Łączna kwota ekspozycji na ryzyko Grupy mBanku obejmuje:

  • kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem w odniesieniu do ryzyka kredytowego, ryzyka kredytowego kontrahenta, ryzyka rozmycia oraz dostaw z późniejszym terminem rozliczenia,
  • kwotę ekspozycji na ryzyko rynkowe, obejmującą ryzyko pozycji, ryzyko walutowe i ryzyko cen towarów,
  • kwotę ekspozycji na ryzyko operacyjne,
  • kwotę ekspozycji na ryzyko korekty wyceny kredytowej,
  • kwoty innych ekspozycji na ryzyko, obejmujące kwoty wynikające z zastosowania floora nadzorczego i floora regulacyjnego.

W 2014 roku Grupa mBanku otrzymała zgody na objęcie metodą AIRB kolejnych portfeli ekspozycji kredytowych, w rezultacie czego pokrycie portfela kredytowego metodą AIRB wzrosło na koniec 2014 roku do 82%.

Na dzień 31 grudnia 2014 roku metoda AIRB stosowana była do wyliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego i kredytowego kontrahenta dla:

  • ekspozycji korporacyjnych mBanku,
  • portfela detalicznych kredytów mBanku zabezpieczonych hipotecznie,
  • ekspozycji mBanku z tytułu kredytowania specjalistycznego dla nieruchomości przychodowych (metoda IRB „slotting approach”),
  • ekspozycji detalicznych mBanku niezabezpieczonych hipotecznie (zgoda warunkowa),
  • ekspozycji kredytowych spółki zależnej  - mLeasing S.A. (zgoda warunkowa),
  • ekspozycji z tytułu kredytowania specjalistycznego w zakresie nieruchomości przychodowych w mBanku Hipotecznym SA – spółce zależnej mBanku SA (metoda IRB „slotting approach”).

W przypadku portfeli objętych warunkową zgodą na stosowanie metody AIRB Grupa mBanku stosuje tzw. floor nadzorczy, który oznacza konieczność uzupełnienia kwoty wymogu w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego do wartości wymogu obliczonej według metody standardowej w sytuacji, gdy wymóg w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego obliczony z wykorzystaniem metody AIRB byłby niższy niż wyliczony z wykorzystaniem metody standardowej.

W przypadku ekspozycji kredytowych spółki zależnej mLeasing SA, określone przez nadzór warunki o istotności wysokiej zostały zrealizowane i Grupa aktualnie oczekuje na potwierdzenie ich realizacji ze strony nadzoru. W przypadku ekspozycji detalicznych mBanku SA niezabezpieczonych hipotecznie wymóg stosowania floora nadzorczego będzie obowiązywał do czasu spełnienia warunków o istotności wysokiej określonych przez nadzór, których realizacja przewidziana jest do 31 października 2015 roku. Realizacja warunków musi uzyskać potwierdzenie nadzoru.

Jednocześnie w kalkulacji skonsolidowanych współczynników kapitałowych Grupy mBanku wg stanu na 31 grudnia 2014 roku łączna kwota ekspozycji na ryzyko wyznaczana jest z uwzględnieniem tzw. floora regulacyjnego, wynikającego z przepisów CRR, określających konieczność uzupełnienia wymogu w zakresie funduszy własnych w sytuacji, gdy łączna kwota wymogu obliczona z wykorzystaniem metody AIRB byłaby niższa niż 80% wartości łącznej kwoty wymogu w zakresie funduszy własnych wyliczonej z wykorzystaniem metody standardowej.

Łączna kwota ekspozycji na ryzyko Grupy mBanku na dzień 31 grudnia 2014 roku wyniosła 66 499 897 tys. zł, w tym kwota ekspozycji na ryzyko z tytułu ryzyka kredytowego stanowiła 56 601 711 tys. zł.

Kapitał wewnętrzny

W Grupie mBanku opracowano i wdrożono proces oceny adekwatności kapitału wewnętrznego, tzw. Proces ICAAP (Internal Capital Adequacy Assessment Process), który ma na celu utrzymanie funduszy własnych na poziomie adekwatnym do profilu i poziomu ryzyka działalności Grupy mBanku.

Kapitał wewnętrzny to szacowana wartość kapitału niezbędna do pokrycia wszystkich istotnych rodzajów ryzyka zidentyfikowanych w działalności Grupy mBanku. Kapitał wewnętrzny jest sumą kapitału ekonomicznego na pokrycie rodzajów ryzyka uwzględnianych w procesie kalkulacji kapitału ekonomicznego oraz kapitału niezbędnego na pokrycie pozostałych rodzajów ryzyka (w tym trudno mierzalnych rodzajów ryzyka).

W związku z tym, że całkowity wymóg kapitałowy Grupy mBanku wyznaczony zgodnie z Rozporządzeniem CRR jak również kapitał wewnętrzny oszacowany dla Grupy mBanku na podstawie Uchwały nr 258/2011 są niższe niż wartość funduszy własnych Grupy mBanku, na dzień 31 grudnia 2014 roku Grupa mBanku utrzymywała fundusze własne na poziomie zgodnym z wymaganiami Rozporządzenia CRR.

Kapitał wewnętrzny Grupy mBanku na dzień 31 grudnia 2014 roku wyniósł 4 353 360 tys. zł.

 

   
Adekwatność kapitałowa 31.12.2014 31.12.2013
Kapitał podstawowy Tier I 8 142 307 8 358 690
Fundusze własne 9 750 540 11 399 535
Kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem na ryzyko kredytowe, kredytowe kontrahenta, rozmycia oraz dostaw z późniejszym terminem rozliczenia: 56 601 709 51 714 063
 - przy zastosowaniu metody standardowej 12 987 808 21 457 712
 - przy zastosowaniu metody AIRB 43 613 901 30 256 351
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko rozliczenia / dostawy - -
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko pozycji, ryzyko walutowe i ryzyko cen towarów 1 002 193 856 387
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko operacyjne 6 413 869 6 055 263
Dodatkowa kwota ekspozycji na ryzyko stałych kosztów pośrednich - -
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko korekty wyceny kredytowej 266 810 -
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko dużych ekspozycji w portfelu handlowym - -
Kwoty innych ekspozycji na ryzyko 2 215 316 196 612
Łączna kwota ekspozycji na ryzyko 66 499 897 58 822 325
Współczynnik kapitału podstawowego Tier I 12,24% 14,21%
Łączny współczynnik kapitałowy 14,66% 19,38%
Kapitał wewnętrzny 4 353 360 4 111 126
prev next

 

   
FUNDUSZE WŁASNE 31.12.2014 31.12.2013
Fundusze własne 9 750 540 11 399 535
KAPITAŁ TIER I 8 142 307 8 358 690
Kapitał podstawowy Tier I 8 142 307 8 358 690
Instrumenty kapitałowe kwalifikujące się jako kapitał podstawowy Tier I 3 522 891 3 512 338
Opłacone instrumenty kapitałowe 168 840 168 696
Ażio 3 355 063 3 343 642
(-) Instrumenty własne w kapitale podstawowym Tier I (1 012) -
Zyski zatrzymane 303 925 268 403
Zyski zatrzymane w poprzednich latach 79 623 -
Uznany zysk lub uznana strata 224 302 268 403
Inne skumulowane całkowite dochody 549 523 -
Pozostałe kapitały rezerwowe 4 391 421 4 202 609
Fundusze ogólne ryzyka bankowego 1 041 953 989 953
Korekty w kapitale podstawowym Tier I z tytułu filtrów ostrożnościowych (124 299) (26 487)
Zyski i straty wycenione według wartości godziwej, wynikające z własnego ryzyka kredytowego instytucji związanego z instrumentami pochodnymi będącymi zobowiązaniami (3 777) -
(-) Korekty wartości z tytułu wymogów w zakresie ostrożnej wyceny (120 522) (26 487)
(-) Wartości niematerialne i prawne (424 832) (455 345)
(-) Kwota brutto innych wartości niematerialnych i prawnych (456 522) (455 345)
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego związane z innymi aktywami niematerialnymi i prawnymi 31 690 -
(-) Niedobór korekt ryzyka kredytowego wobec oczekiwanych strat według metody IRB (288 660) (115 705)
Inne korekty w okresie przejściowym w kapitale podstawowym Tier I (559 059) -
Elementy kapitału podstawowego Tier I lub odliczenia od kapitału podstawowego Tier I – inne (270 556) (17 076)
Kapitał dodatkowy Tier I - -
KAPITAŁ TIER II 1 608 233 3 040 845
Instrumenty kapitałowe i pożyczki podporządkowane kwalifikujące się jako kapitał Tier II 722 058 2 860 834
Elementy kapitału Tier II lub odliczenia od kapitału Tier II – inne - 180 011
Korekty w okresie przejściowym z tytułu instrumentów w kapitale Tier II podlegających zasadzie praw nabytych i pożyczki podporządkowane 886 175 -
prev next

 

   
Ryzyko kredytowe 31.12.2014 31.12.2013
Kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem w odniesieniu do ryzyka kredytowego, ryzyka kredytowego kontrhenta, ryzyka rozmycia oraz dostaw z późniejszym terminem rozliczenia 56 601 709 51 714 063
Metoda standardowa 12 987 808 21 457 712
Kategorie ekspozycji według metody standardowej z wyłączeniem pozycji sekurytyzacyjnych 12 987 808 21 457 712
Ekspozycje wobec rządów centralnych lub banków centralnych 53 236 71 473
Ekspozycje wobec samorządów regionalnych lub władz lokalnych 387 324 437 107
Ekspozycje wobec podmiotów sektora publicznego  39 287 31 425
Ekspozycje wobec wielostronnych banków rozwoju - -
Ekspozycje wobec organizacji międzynarodowych - -
Ekspozycje wobec instytucji 1 595 957 1 136 852
Ekspozycje wobec przedsiębiorstw 5 118 708 7 090 542
Ekspozycje detaliczne 1 080 009 7 274 961
Ekspozycje zabezpieczone hipotekami na nieruchomościach 3 555 432 4 286 870
Ekspozycje, których dotyczy niewykonanie zobowiązania  444 814 838 460
Pozycje związane ze szczególnie wysokim ryzykiem 15 695 55 285
Ekspozycje w postaci obligacji zabezpieczonych - -
Ekspozycje z tytułu należności od instytucji i przedsiębiorstw posiadających krótkoterminową ocenę kredytową  - -
Ekspozycje związane z przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania - -
Ekspozycje kapitałowe 654 245 -
Inne pozycje 43 101 234 737
Metoda AIRB 43 613 901 30 256 351
Metody IRB w przypadku gdy nie są stosowane oszacowania własne LGD ani współczynniki konwersji - -
Metody IRB w przypadku gdy stosowane są oszacowania własne LGD lub współczynniki konwersji 40 679 145 27 748 059
Ekspozycje wobec rządów centralnych i banków centralnych - -
Ekspozycje wobec instytucji - -
Ekspozycje wobec przedsiębiorstw – MŚP 4 325 250 8 065 590
Ekspozycje wobec przedsiębiorstw – kredytowanie specjalistyczne 4 998 130 2 338 277
Ekspozycje wobec przedsiębiorstw – inne 15 020 128 7 932 618
Ekspozycje detaliczne – wobec MŚP zabezpieczone nieruchomością - -
Ekspozycje detaliczne – wobec przedsiębiorstw niebędących MŚP zabezpieczone nieruchomością 9 031 991 9 411 574
Kwalifikowane odnawialne ekspozycje detaliczne - -
Ekspozycje detaliczne – inne ekspozycje wobec MŚP 2 148 907 -
Ekspozycje detaliczne – inne ekspozycje wobec przedsiębiorstw niebędących MŚP 5 154 740 -
Ekspozycje kapitałowe według metody IRB - -
Pozycje sekurytyzacyjne według metody IRB - -
Inne aktywa niegenerujące zobowiązania kredytowego 2 934 755 2 508 292
prev next