3.9. Ryzyko stopy procentowej

mBank S.A.

W procesie zarządzania ryzykiem stopy procentowej księgi bankowej funkcje monitoringu i kontroli ryzyka realizowane są przez Departament Ryzyka Rynków Finansowych, nadzorowany przez Wiceprezesa Zarządu ds. Zarządzania Ryzykiem, a operacyjne zarządzanie pozycjami ryzyka przez Departament Skarbu, podlegający Wiceprezesowi Zarządu ds. Rynków Finansowych. W ten sposób zapewniona została niezależność funkcji pomiaru, monitorowania i kontrolowania ryzyka od działalności operacyjnej skutkującej zajmowaniem pozycji przez Bank.

Ryzyko stopy procentowej księgi bankowej to ryzyko wynikające z narażenia wyniku odsetkowego oraz kapitału banku na niekorzystny wpływ zmian stóp procentowych. Kierując się rekomendacjami KNF, a w szczególności Rekomendacją G, Bank monitoruje strukturę księgi bankowej zarówno w zakresie niedopasowania terminów przeszacowania, jak również ryzyka bazowego, ryzyka krzywej dochodowości oraz ryzyka opcji klienta.

Podstawowymi miarami stosowanymi do kontroli ryzyka stopy procentowej w księdze bankowej są luka niedopasowania terminów przeszacowania oraz dochód odsetkowy narażony na ryzyko (ang. Earnings at Risk). Wykonywane są również analizy typu stres test, mające na celu oszacowanie wpływu niekorzystnych zmian stóp procentowych na dochód odsetkowy oraz na wartość ekonomiczną portfela bankowego. Ryzyko stopy procentowej księgi bankowej kwantyfikowane jest również poprzez miary ryzyka rynkowego – wartość zagrożoną (VaR) oraz testy warunków skrajnych.

Ekspozycja na ryzyko stopy procentowej jest ograniczana dla portfela bankowego limitami (mającymi charakter liczb kontrolnych) niedopasowania terminów przeszacowania, a także limitami dla ryzyka rynkowego – nałożonymi na wartość zagrożoną (VaR) oraz testy warunków skrajnych. Wykorzystanie tych limitów jest monitorowane i kontrolowane w trybie dziennym.

Dochód odsetkowy narażony na ryzyko

Według stanu na 31 grudnia 2014 roku i 31 grudnia 2013 roku nagła, trwała i o niekorzystnym kierunku zmiana rynkowych stóp procentowych o 100 p.b. dla wszystkich terminów zapadalności spowodowałaby zmniejszenie rocznego dochodu odsetkowego, w okresie 12 miesięcy następujących po dniu bilansowym (EaR) o:

 

 
 
w mln zł 2014 2013
31.12.2014 średnia maksimum minimum 31.12.2013 średnia maksimum minimum
PLN 32,8 28,4 69,8 4,2 70,9 50,6 116,9 6,7
USD 1,0 1,4 4,0 0,2 1,0 1,2 2,3 0,1
EUR 4,5 6,6 12,6 1,4 7,2 6,5 10,0 1,8
CHF 13,3 0,8 15,7 0,0 0,5 0,4 0,6 0,2
CZK 2,3 4,2 8,5 2,2 4,6 5,6 7,4 3,0
prev next

Do wyliczenia tych wartości przyjęto założenie, że struktura aktywów i zobowiązań finansowych ujętych w sprawozdaniu według stanu na prezentowane powyżej daty, będzie niezmienna przez okres roku, a Bank nie podejmie żadnych działań w celu zmiany związanej z nimi ekspozycji na ryzyko zmiany stopy procentowej. W kalkulacjach uwzględniono pozycje wynikające z modelowania okresu przeszacowania zgodnie z metodologią portfeli replikujących.

Testy warunków skrajnych

Bank przeprowadza również szereg kalkulacji zmian wartości ekonomicznej portfela bankowego o charakterze scenariuszy testu warunków skrajnych. Zmiana wartości ekonomicznej portfela bankowego w wyniku stres testu, który zakłada scenariusz negatywnej zmiany stóp procentowych dla danej waluty o 200 punktów bazowych wynosiła na koniec 2014 roku 377,5 mln zł (na koniec 2013 roku 273 mln zł). Przy kalkulacji tych wartości nie uwzględnia się korelacji pomiędzy walutami oraz zakłada się, że przy małych wartościach stóp, ich spadek nie może osiągnąć wartości mniejszej lub równej zero.

W portfelu bankowym istotną pozycją wycenianą do wartości godziwej jest portfel papierów wartościowych w złotych (bony pieniężne, bony oraz obligacje skarbowe). Ryzyko zmian stóp procentowych w odniesieniu do tego portfela jest kalkulowane także przy wykorzystaniu metodologii testów warunków skrajnych (opisanej powyżej w pkt. 3.7). Uwzględnia ona zarówno scenariusze zmian rynkowych stóp procentowych oraz spreadu kredytowego, co w przypadku papierów skarbowych może odzwierciedlać ryzyko bazowe (zmiany spreadu pomiędzy krzywą rządową oraz krzywą swapową). Według stanu na koniec 2014 roku oszacowana zmiana wartości ekonomicznej z tytułu potencjalnej realizacji scenariuszy warunków skrajnych w odniesieniu do wyżej wymienionego portfela papierów wartościowych wynosiła 784 mln zł (w stosunku do portfela o wartości nominalnej  24 976 mln PLN).

mBank Hipoteczny S.A.

Podstawowymi miarami ryzyka stopy procentowej w mBanku Hipotecznego S.A. są luka niedopasowania terminów przeszacowania oraz liczony na jej bazie dochód odsetkowy narażony na ryzyko („EaR”).

Według stanu na 31 grudnia 2014 roku i 31 grudnia 2013 roku, zmiana rynkowych stóp procentowych o 100 p.b. dla wszystkich terminów przeszacowania, w przypadku, gdyby miała charakter trwały i o niekorzystnym kierunku, spowodowałaby zmniejszenie rocznego dochodu odsetkowego o:

 

 
31.12.2014 31.12.2013
w mln zł dla waluty  w mln zł dla waluty 
4,59 PLN 5,22 PLN
0,00 EUR 0,05 EUR
0,03 USD 0,01 USD
prev next

Przy wyliczaniu tych wartości przyjęto założenie, że struktura aktywów i pasywów ujętych w sprawozdaniu finansowym według stanu na prezentowane powyżej daty nie ulegnie zmianie w trakcie najbliższego roku ani że mBank Hipoteczny nie podejmie żadnych działań w celu zmiany ekspozycji narażonej na ryzyko.

mLeasing Sp. z o.o.

mLeasing Sp. z o.o. stosuje analizę ryzyka, gdzie czynnikami ryzyka są:

  • stopy procentowe,
  • kursy wymiany walut.

Wrażliwość poszczególnych transakcji na czynniki ryzyka jest obliczana poprzez dodanie czynnika ryzyka (tzw. Shock Rate) i zbadaniu jego wpływu na wartość bieżącą portfela (MTM).

Według stanu na 31 grudnia 2014 roku i 31 grudnia 2013 roku nagła, trwała i o niekorzystnym kierunku zmian rynkowych stóp procentowych o 100 p.b. dla wszystkich terminów zapadalności spowodowałaby zmniejszenie wartości bieżącej portfela o:

 

 
31.12.2014 31.12.2013
w mln zł dla waluty  w mln zł dla waluty 
5,00 PLN 3,70 PLN
1,00 EUR 1,40 EUR
0,00 USD 0,00 USD
0,00 CHF 0,00 CHF
0,00 JPY 0,00 JPY
prev next

Ryzyko stopy procentowej Grupy mBanku S.A.

Poniższe tabele przedstawiają ekspozycję Grupy na ryzyko stopy procentowej. Tabele te przedstawiają instrumenty finansowe Grupy według wartości bilansowej, w podziale według wcześniejszego z dwóch terminów: zmiany oprocentowania przewidzianego w umowie lub terminu wymagalności.

 

 
31.12.2014 Do 1 miesiąca Od 1 do 3 miesięcy Od 3 do12 miesięcy Od 1 do 5 lat Powyżej 5 lat Pozycje nieodsetkowe Razem
Aktywa
Kasa, operacje z bankiem centralnym 2 124 756 - - - - 929 793 3 054 549
Należności od banków 3 088 814 74 917 164 886 380 - 422 418 3 751 415
Papiery wartościowe (przeznaczone do obrotu i inwestycyjne) 10 385 364 210 285 4 985 791 12 826 940 173 210 260 968 28 842 558
Kredyty i pożyczki udzielone klientom 58 298 128 9 212 909 3 293 937 2 613 027 25 505 1 138 844 74 582 350
Inne aktywa oraz pochodne instrumenty finansowe 778 870 863 502 2 047 725 992 435 94 510 883 439 5 660 481
A k t y w a   r a z e m 74 675 932 10 361 613 10 492 339 16 432 782 293 225 3 635 462 115 891 353
Zobowiązania
Zobowiązania wobec banku centralnego - - - - - - -
Zobowiązania wobec innych banków 7 512 690 5 858 317 10 083 - - 2 739 13 383 829
Zobowiązania wobec klientów 58 714 053 9 319 680 3 955 680 284 873 - 148 193 72 422 479
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 1 013 216 543 244 3 704 809 2 656 217 2 424 256 - 10 341 742
Zobowiązania podporządkowane 605 518 2 270 219 1 251 987 - - - 4 127 724
Pozostałe zobowiązania oraz pochodne instrumenty
finansowe
617 056 868 643 2 088 779 922 384 79 951 1 491 897 6 068 710
Z o b o w i ą z a n i a   r a z e m 68 462 533 18 860 103 11 011 338 3 863 474 2 504 207 1 642 829 106 344 484
Luka bilansowa 6 213 399 (8 498 490) (518 999) 12 569 308 (2 210 982)
prev next

 

 
31.12.2013 Do 1 miesiąca Od 1 do 3 miesięcy Od 3 do12 miesięcy Od 1 do 5 lat Powyżej 5 lat Pozycje nieodsetkowe Razem
Aktywa
Kasa, operacje z bankiem centralnym 1 650 452 - - - - 15 1 650 467
Należności od banków 2 936 051 329 977 3 493 - - 201 720 3 471 241
Papiery wartościowe (przeznaczone do obrotu i inwestycyjne) 13 096 527 166 332 1 110 870 11 279 441 274 046 177 611 26 104 827
Kredyty i pożyczki udzielone klientom 56 908 185 5 699 191 2 617 423 2 218 925 8 612 758 049 68 210 385
Inne aktywa oraz pochodne instrumenty finansowe 532 223 383 471 1 006 721 531 654 26 840 820 912 3 301 821
A k t y w a   r a z e m 75 123 438 6 578 971 4 738 507 14 030 020 309 498 1 958 307 102 738 741
Zobowiązania
Zobowiązania wobec banku centralnego - - - - - - -
Zobowiązania wobec innych banków 11 171 188 8 050 078 - - - 2 916 19 224 182
Zobowiązania wobec klientów 52 473 616 4 999 356 3 335 951 - 374 527 490 077 61 673 527
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 885 337 204 040 1 356 421 2 832 725 123 533 - 5 402 056
Zobowiązania podporządkowane 621 287 2 639 591 501 879 - - - 3 762 757
Pozostałe zobowiązania oraz pochodne instrumenty
finansowe
358 282 410 486 1 194 623 558 553 29 138 1 176 305 3 727 387
Z o b o w i ą z a n i a   r a z e m 65 509 710 16 303 551 6 388 874 3 391 278 527 198 1 669 298 93 789 909
Luka bilansowa 9 613 728 (9 724 580) (1 650 367) 10 638 742 (217 700)
prev next