3.14. Wartość godziwa aktywów i zobowiązań

Wartość godziwa jest rozumiana jako cena, która byłaby otrzymana ze sprzedaży składnika aktywów, bądź zapłacona w celu przeniesienia zobowiązania w transakcji przeprowadzonej na zwykłych warunkach między uczestnikami rynku na dzień wyceny. Wycena wartości godziwej opiera się na założeniu, że transakcja sprzedaży składnika aktywów lub przeniesienia zobowiązania odbywa się albo:

  • na głównym rynku dla danego składnika aktywów bądź zobowiązania,
  • w przypadku braku głównego rynku, na najkorzystniejszym rynku dla danego składnika aktywów lub zobowiązania.

Zarówno główny jak i najbardziej korzystny rynek muszą być dostępne dla Grupy.

Zgodnie z praktykami rynkowymi Grupa wycenia instrumenty finansowe, w których utrzymuje otwarte pozycje, stosując ceny rynkowe (wycena do rynku) lub uznane w praktyce rynkowej modele wyceny (wycena z modelu) zasilane cenami lub parametrami rynkowymi, a w nielicznych przypadkach parametrami estymowanymi wewnętrznie przez Grupę. Wszystkie istotne otwarte pozycje w instrumentach pochodnych (walutowych i stopy procentowej) są wyceniane modelami rynkowymi, które są zasilane cenami lub parametrami obserwowalnymi przez rynek. Papiery komercyjne emitentów krajowych są wyceniane z modelu (dyskontowanie przepływów finansowych), który oprócz rynkowej krzywej stóp procentowych używa spreadów kredytowych wyznaczonych wewnętrznie.

Bank przyjął założenie, że wartość godziwa zobowiązań finansowych krótkoterminowych (poniżej 1 roku) jest równa ich wartości bilansowej.

Ponadto Grupa przyjęła założenie, że szacunkowa wartość godziwa aktywów finansowych oraz zobowiązań finansowych powyżej 1 roku opiera się na zdyskontowanych przepływach pieniężnych przy zastosowaniu odpowiednich stóp procentowych.

W tabeli poniżej przedstawiono podsumowanie wartości bilansowych i godziwych dla każdej grupy aktywów i zobowiązań finansowych, które nie zostały wykazane w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy według ich wartości godziwej.

 

 
  31.12.2014 31.12.2013
  Wartość księgowa Wartość godziwa Wartość księgowa Wartość godziwa
Aktywa finansowe
Należności od banków 3 751 415 3 748 671 3 471 241 3 515 772
Kredyty i pożyczki udzielone klientom 74 581 561 75 070 826 68 210 385 67 300 927
Klienci indywidualni 40 080 064 40 874 882 37 153 418 36 413 808
należności bieżące 4 848 799 4 927 627 4 534 640 4 567 052
kredyty terminowe w tym: 35 231 265 35 947 255 32 618 778 31 846 756
- kredyty hipoteczne i mieszkaniowe 29 969 161 30 553 308 28 223 739 27 403 194
Klienci korporacyjni 31 531 198 31 236 748 28 270 161 28 124 414
należności bieżące 3 460 379 3 435 981 3 362 963 3 353 764
kredyty terminowe 22 915 949 22 645 108 20 161 638 20 025 090
- udzielone dużym klientom 5 557 635 5 516 855 4 934 639 4 953 138
- udzielone średnim i małym klientom 17 358 314 17 128 253 15 226 999 15 071 952
transakcje reverse repo /buy sell back 3 838 553 3 838 553 3 287 066 3 287 066
pozostałe 1 316 317 1 317 106 1 458 494 1 458 494
Klienci budżetowi 1 923 026 1 911 923 2 133 179 2 142 078
Inne należności 1 047 273 1 047 273 620 627 620 627
Zobowiązania finansowe
Zobowiązania wobec innych banków 13 383 829 13 508 323 19 224 182 19 239 265
Zobowiązania wobec klientów 72 422 479 72 501 565 61 673 527 61 670 841
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 10 341 742 10 425 444 5 402 056 5 444 193
Zobowiązania podporządkowane 4 127 724 4 105 811 3 762 757 3 764 754
prev next

Poniżej zaprezentowane są główne założenia i metody wykorzystane przez Grupę podczas szacowania wartości godziwej instrumentów finansowych:

Należności od banków oraz kredyty i pożyczki udzielone klientom. Wartość godziwa należności od banków oraz kredytów i pożyczek udzielonych klientom została wyliczona jako wartość bieżąca przyszłych przepływów pieniężnych przy zastosowaniu bieżących stóp procentowych uwzględniając wysokość marży na ryzyko kredytowe oraz urealnione terminy spłaty wynikające z umów kredytowych. Poziom marż kredytowych został wyznaczony w oparciu o notowania rynkowe mediany marż kredytowych dla systemu ratingowego Moody’s. Przypisanie marży kredytowej do danej ekspozycji kredytowej nastąpiło w wyniku zmapowania systemu ratingowego Moody’s z wewnętrznym systemem ratingowym Grupy. W celu odzwierciedlenia faktu, że większość ekspozycji Grupy jest zabezpieczona podczas gdy mediana kwotowań rynkowych jest skoncentrowana wokół emisji niezabezpieczonych, Grupa dokonała korekty z tego tytułu.

Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży. Notowane instrumenty finansowe Grupy dostępne do sprzedaży są wyceniane według wartości godziwej. Wartość godziwa dłużnych papierów wartościowych nienotowanych na aktywnym rynku ustalana jest przy zastosowaniu bieżących stóp procentowych z uwzględnieniem marży kredytowej. Model wyznaczania marży kredytowej dla niepłynnych papierów komercyjnych przedsiębiorstw został rozszerzony tak, aby bardziej precyzyjnie uwzględnić element kosztu straty nieoczekiwanej.

Zobowiązania finansowe. Instrumenty finansowe po stronie zobowiązań to:

  • Kredyty zaciągnięte
  • Depozyty
  • Emisje dłużnych papierów wartościowych
  • Zobowiązania podporządkowane

Wartość godziwa dla powyższych zobowiązań finansowych powyżej 1 roku opiera się na zdyskontowanych przepływach pieniężnych z tytułu kapitału przy zastosowaniu czynnika dyskontującego. Dla zaciągniętych kredytów Grupa zastosowała krzywą opartą o kwotowania CDS dla Commerzbanku dla ekspozycji w EUR (a dla kredytów otrzymanych z Europejskiego Banku Inwestycyjnego w EUR, krzywą rentowności EBI), krzywą opartą o kwotowania wyemitowanych obligacji w ramach programu EMTN dla ekspozycji w CHF oraz krzywą opartą o kwotowania basis swap dla ekspozycji w PLN. W przypadku depozytów Bank zastosował krzywą zbudowaną w oparciu o kwotowania stóp overnight, tonight, a także kontraktów FRA do 1 roku i kontraktów IRS powyżej 1 roku dla odpowiednich walut i terminów zapadalności. Dla wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych Grupa zastosowała ceny bezpośrednio z rynku dla tych papierów. W przypadku wyceny zobowiązań podporządkowanych Grupa zastosowała krzywe oparte na stawkach swapowych cross currency z uwzględnieniem pierwotnego spreadu na zobowiązaniach podporządkowanych oraz ich terminu zapadalności.

Grupa przyjęła, że wartość godziwa dla powyższych instrumentów poniżej 1 roku jest równa ich wartości bilansowej.

W tabeli poniżej przedstawiono hierarchię wartości godziwej dla aktywów i zobowiązań finansowych, wycenianych do wartości godziwej zgodnie z założeniami i metodami opisanymi powyżej, wyłącznie na potrzeby ujawnień według stanu na dzień 31 grudnia 2014 roku.

 

 
31.12.2014 w tym: Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3
Ceny kwotowane na aktywych rynkach Techniki wyceny
oparte na
obserwowalnych
danych rynkowych
Inne techniki wyceny
WYCENY WYŁĄCZNIE NA POTRZEBY UJAWNIEŃ        
Aktywa finansowe        
Należności od banków 3 748 671 - - 3 748 671
Kredyty i pożyczki udzielone klientom 75 070 806 - - 75 070 806
         
Zobowiązania finansowe        
Zobowiązania wobec innych banków 13 508 323 - 11 442 821 2 065 502
Zobowiązania wobec klientów 72 501 565 - 5 558 939 66 942 626
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 10 425 444 7 338 400 - 3 087 044
Zobowiązania podporządkowane 4 105 811 - 4 105 811 -
Aktywa finansowe razem 78 819 477 - - 78 819 477
Zobowiązania finansowe razem 100 541 143 7 338 400 21 107 571 72 095 172
prev next

 

 
31.12.2013 w tym: Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3
Ceny kwotowane na aktywych rynkach Techniki wyceny
oparte na
obserwowalnych
danych rynkowych
Inne techniki wyceny
WYCENY WYŁĄCZNIE NA POTRZEBY UJAWNIEŃ        
Aktywa finansowe        
Należności od banków 3 515 772 - - 3 515 772
Kredyty i pożyczki udzielone klientom 67 300 927 - - 67 300 927
         
Zobowiązania finansowe        
Zobowiązania wobec innych banków 19 239 265 - 14 358 996 4 880 269
Zobowiązania wobec klientów 61 670 841 - 4 866 251 56 804 590
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 5 444 193 2 879 565 - 2 564 628
Zobowiązania podporządkowane 3 764 754 - 3 764 754 -
Aktywa finansowe razem 70 816 699 - - 70 816 699
Zobowiązania finansowe razem 90 119 053 2 879 565 22 990 001 64 249 487
prev next

Poziom 1

W poziomie 1 Grupa wykazała wartość godziwą obligacji wyemitowanych przez spółkę zależną od Banku mFinance France (Nota 30). Dla wyemitowanych dłużnych papierów wartościowych Grupa zastosowała ceny bezpośrednio z rynku dla tych papierów.

Poziom 2

Poziom 2 obejmuje wartość godziwą kredytów długoterminowych otrzymanych od banków, wartość godziwą depozytów długoterminowych złożonych przez klientów oraz wartość godziwą kredytu otrzymanego z EBI (Nota 29). Ponadto, w poziomie 2 Grupa wykazała zobowiązania podporządkowane.

Wartość godziwa dla ujętych w poziomie 2 zobowiązań finansowych powyżej 1 roku opiera się na zdyskontowanych przepływach pieniężnych z tytułu kapitału przy zastosowaniu czynnika dyskontującego. Dla zaciągniętych kredytów w EUR Grupa zastosowała krzywą swapową skorygowaną o spread kredytowy wyznaczony na podstawie kwotowań CDS dla Commerzbanku w EUR oraz na podstawie kwotowania rynkowego wyemitowanych obligacji w ramach programu EMTN. Pozwoliło to na oszacowanie wartości spreadu Grupy, przy założeniu stałej (niezależnie od terminu zapadalności) różnicy spreadu dla ekspozycji Grupy w stosunku do Commerzbanku. Dla zaciągniętych kredytów w innych walutach wykorzystano oszacowanie spreadu dla EUR oraz kwotowania transakcji swapowych cross currency do EUR. W odniesieniu do kredytów otrzymanych z Europejskiego Banku Inwestycyjnego, wykorzystano krzywą rentowności EBI oraz wartość marży, jaką Grupa otrzymała w ostatniej transakcji zawartej w sierpniu 2014 roku. Na tej podstawie oszacowano następnie wartość spreadu dla zobowiązań Grupy zaciągniętych w EBI w stosunku do rynkowej krzywej swap. W przypadku depozytów Grupa zastosowała krzywą zbudowaną w oparciu o kwotowania stóp overnight, tonight, a także kontraktów FRA do 1 roku i kontraktów IRS powyżej 1 roku dla odpowiednich walut i terminów zapadalności. W przypadku wyceny zobowiązań podporządkowanych Grupa zastosowała krzywe oparte na stawkach swapowych cross currency z uwzględnieniem pierwotnego spreadu na zobowiązaniach podporządkowanych oraz ich terminu zapadalności.

Poziom 3

Poziom 3 obejmuje wartość godziwą należności od banków oraz wartość godziwą kredytów i pożyczek udzielonych klientom. Wartość godziwa należności od banków oraz kredytów i pożyczek udzielonych klientom została wyliczona jako wartość bieżąca przyszłych przepływów pieniężnych przy zastosowaniu bieżących stóp procentowych uwzględniając wysokość marży na ryzyko kredytowe oraz urealnione terminy spłaty wynikające z umów kredytowych. Poziom marż kredytowych został wyznaczony w oparciu o notowania rynkowe mediany marż kredytowych dla systemu ratingowego Moody’s. Przypisanie marży kredytowej do danej ekspozycji kredytowej nastąpiło w wyniku zmapowania systemu ratingowego Moody’s z wewnętrznym systemem ratingowym Banku. W celu odzwierciedlenia faktu, że większość ekspozycji Banku jest zabezpieczona, podczas gdy mediana kwotowań rynkowych jest skoncentrowana wokół emisji niezabezpieczonych, Grupa dokonała korekty z tego tytułu.

Poziom 3 obejmuje również wartość godziwą listów zastawnych i obligacji emitowanych przez mBank Hipoteczny. Do wyceny Grupa zastosowała technikę estymacji przepływów odsetkowych w oparciu o model krzywej swapowej oraz dyskontowania przy użyciu stopy dyskontowej skorygowanej o wartość spreadu jaki jest możliwy do uzyskania w przypadku emisji w uzależnieniu od waluty oraz zapadalności instrumentu finansowego.

Ponadto poziom 3 obejmuje krótkoterminowe zobowiązania wobec banków i klientów.

W tabeli poniżej przedstawiono hierarchię wartości godziwej dla aktywów i zobowiązań finansowych, które zostały wykazane w skonsolidowanym sprawozdaniu z sytuacji finansowej Grupy według wartości godziwej.

 

 
31.12.2014 w tym: Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3
Ceny kwotowane na aktywych rynkach Techniki wyceny
oparte na
obserwowalnych
danych rynkowych
Inne techniki wyceny
POWTARZALNE POMIARY WARTOŚCI GODZIWEJ        
AKTYWA FINANSOWE        
Papiery wartościowe przeznaczone do obrotu, w tym: 1 163 944 629 361 7 494 527 089
Dłużne papiery wartościowe: 1 145 997 618 930 - 527 067
- obligacje rządowe 617 906 617 906 - -
- obligacje bankowe 473 097 1 024 - 472 073
- obligacje korporacyjne 54 994 - - 54 994
Kapitałowe papiery wartościowe 17 947 10 431 7 494 22
- notowane 10 431 10 431 - -
- nie notowane 7 516 - 7 494 22
Pochodne instrumenty finansowe, w tym: 4 865 517 - 4 865 048 469
Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu: 4 711 124 - 4 710 655 469
- instrumenty odsetkowe 4 406 512 - 4 406 512 -
- instrumenty walutowe 295 564 - 295 564 -
- instrumenty na ryzyko rynkowe 9 048 - 8 579 469
Pochodne instrumenty zabezpieczające: 154 393 - 154 393 -
- instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie
  wartości godziwej
102 226 - 102 226 -
- instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie
  przepływów pieniężnych
52 167 - 52 167 -
Inwestycyjne papiery wartościowe  27 678 614 22 858 617 4 479 540 340 457
Dłużne papiery wartościowe: 27 416 998 22 627 697 4 479 540 309 761
- obligacje rządowe 22 586 122 22 586 122 - -
- bony pieniężne 4 479 540 - 4 479 540 -
- obligacje bankowe 24 907 - - 24 907
- obligacje korporacyjne 284 854 - - 284 854
- obligacje komunalne 41 575 41 575 - -
Kapitałowe papiery wartościowe 261 616 230 920 - 30 696
- notowane 229 961 229 961 - -
- nie notowane 31 655 959 - 30 696
AKTYWA FINANSOWE, RAZEM 33 708 075 23 487 978 9 352 082 868 015
prev next

 

 
31.12.2014 w tym: Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3
Ceny kwotowane na aktywych rynkach Techniki wyceny
oparte na
obserwowalnych
danych rynkowych
Inne techniki wyceny
ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE        
Pochodne instrumenty finansowe, w tym: 4 719 056 - 4 718 186 870
Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu: 4 714 774 - 4 713 904 870
- instrumenty odsetkowe 4 387 421 - 4 387 421 -
- instrumenty walutowe 306 538 - 306 124 414
- instrumenty na ryzyko rynkowe 20 815 - 20 359 456
Pochodne instrumenty zabezpieczające: 4 282 - 4 282 -
- instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie
  wartości godziwej
3 592 - 3 592 -
- instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie
  przepływów pieniężnych
690 - 690 -
Zobowiązania finansowe razem 4 719 056 - 4 718 186 870
POWTARZALNE POMIARY WARTOŚCI GODZIWEJ OGÓŁEM        
AKTYWA FINANSOWE 33 708 075 23 487 978 9 352 082 868 015
ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE 4 719 056 - 4 718 186 870
prev next

 

 
Transfery pomiędzy poziomami w 2014 roku Transfery do poziomu 1 Transfery z poziomu 1 Transfery do poziomu 2 Transfery z poziomu 2
Inwestycyjne papiery wartościowe 898 - - (1 811)
Kapitałowe 898 - - (1 811)
prev next

W odniesieniu do instrumentów finansowych wycenianych w sposób powtarzalny do wartości godziwej, sklasyfikowanych na poziomie 1 i 2 hierarchii wartości godziwej, ewentualne przypadki, w których mogłoby nastąpić przeniesienie pomiędzy tymi poziomami są monitorowane przez Departament Ryzyka Rynków Finansowych na podstawie wewnętrznych zasad. Wyróżniane są dwa główne przypadki, w których może nastąpić przeniesienie: zmiana dostępności parametrów rynkowych służących do wyceny bezpośredniej skarbowych dłużnych papierów wartościowych lub zmiana płynności rynku opcji giełdowych na indeks WIG20. W przypadku skarbowych dłużnych papierów wartościowych, jeśli wystąpi brak ceny rynkowej, służącej do wyceny bezpośredniej przez okres ponad 2 dni roboczych następuje zmiana sposobu wyceny tego instrumentu, czyli przejście z wyceny bezpośredniej na wycenę z modelu, o ile dostępna jest zatwierdzona metoda wyceny z modelu dla tego papieru wartościowego. Powrót do metody wyceny bezpośredniej następuje po okresie co najmniej 5 dni roboczych, w których cena rynkowa była dostępna w sposób ciągły.

W przypadku wyceny opcji giełdowych na indeks WIG20 stosowany jest model wewnętrzny banku lub wycena bezpośrednia w zależności od płynności rynku opcji giełdowych. Jeśli stosowana jest metoda wyceny z modelu i rynek jest płynny przez kolejne 3 miesiące, to następuje zmiana metody wyceny z modelu na metodę wyceny bezpośredniej (wycenę rynkową). Jeśli natomiast stosowana jest metoda wyceny bezpośredniej i rynek będzie niepłynny w danym miesiącu, to począwszy od następnego miesiąca następuje zmiana wyceny z metody bezpośredniej na metodę wyceny z modelu.

W 2014 roku odnotowano trzy przeniesienia z poziomu 2 na poziom 3 o łącznej wartości 913 tys. zł oraz jedno przeniesienie z poziomu 2 na poziom 1 o wartości 898 tys. zł. Przeniesienia te wynikały z efektów weryfikacji technik wyceny stosowanych w odniesieniu do mniejszościowych pakietów akcji o niewielkiej wartości, będących w posiadaniu Banku.

 

 
Aktywa finansowe wycenione do wartości godziwej na poziomie 3
- zmiana stanu w 2014 roku
Dłużne papiery przeznaczone do obrotu Kapitałowe papiery przeznaczone do obrotu Pochodne instrumenty finansowe Dłużne inwestycyjne papiery wartościowe Kapitałowe inwestycyjne papiery wartościowe
Bilans otwarcia 346 263 6 450 133 042 40 206
Łączne zyski lub straty za okres 12 053 16 19 6 736 (696)
   Ujęte w rachunku zysków i strat: 12 053 16 19 - (710)
   - Wynik na działalności handlowej 12 053 16 19 - -
   - Wynik na inwestycyjnych papierach wartościowych oraz
      inwestycjach w jednostki zależne i stowarzyszone
- - - - (710)
   Ujęte w pozostałych całkowitych dochodach: - - - 6 736 14
   - Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży - - - 6 736 14
Nabycie 3 121 268 - - 61 902 8 610
Wykupy (344 563) - - - -
Sprzedaże (11 866 323) - - (198 072) (15 947)
Emisje 9 260 092 - - 304 918 -
Rozliczenia (1 723) - - 1 235 (2 390)
Transfery do poziomu 3 - - - - 913
Bilans zamknięcia 527 067 22 469 309 761 30 696
z tego zyski i straty w okresie ujęte w rachunku zysków i strat dotyczące aktywów posiadanych na koniec okresu sprawozdawczego - - - - -
prev next

 

 
31.12.2013 w tym: Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3
Ceny kwotowane na aktywych rynkach Techniki wyceny
oparte na
obserwowalnych
danych rynkowych
Inne techniki wyceny
POWTARZALNE POMIARY WARTOŚCI GODZIWEJ        
AKTYWA FINANSOWE        
Papiery wartościowe przeznaczone do obrotu, w tym: 763 064 395 214 21 581 346 269
Dłużne papiery wartościowe: 734 621 388 358 - 346 263
- obligacje rządowe 388 259 388 259 - -
- certyfikaty depozytowe 37 787 - - 37 787
- obligacje bankowe 264 922 99 - 264 823
- obligacje korporacyjne 43 653 - - 43 653
Kapitałowe papiery wartościowe 28 443 6 856 21 581 6
- notowane 6 893 6 856 37 -
- nie notowane 21 550 - 21 544 6
Pochodne instrumenty finansowe, w tym: 2 349 585 153 2 348 982 450
Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu: 2 349 585 153 2 348 982 450
- instrumenty odsetkowe 2 103 034 - 2 103 034 -
- instrumenty walutowe 232 776 - 232 733 43
- instrumenty na ryzyko rynkowe 13 775 153 13 215 407
Inwestycyjne papiery wartościowe  25 341 763 18 852 508 6 316 007 173 248
Dłużne papiery wartościowe: 25 069 257 18 622 019 6 314 196 133 042
- obligacje rządowe 18 583 636 18 583 636 - -
- bony pieniężne 6 314 196 - 6 314 196 -
- obligacje bankowe 25 136 - - 25 136
- obligacje korporacyjne 107 906 - - 107 906
- obligacje komunalne 38 383 38 383 - -
Kapitałowe papiery wartościowe 272 506 230 489 1 811 40 206
- notowane 229 617 229 617 - -
- nie notowane 42 889 872 1 811 40 206
AKTYWA FINANSOWE, RAZEM 28 454 412 19 247 875 8 686 570 519 967
prev next

 

 
31.12.2013 w tym: Poziom 1 Poziom 2 Poziom 3
Ceny kwotowane na aktywych rynkach Techniki wyceny
oparte na
obserwowalnych
danych rynkowych
Inne techniki wyceny
ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE        
Pochodne instrumenty finansowe, w tym: 2 459 715 12 2 459 296 407
Pochodne instrumenty finansowe przeznaczone do obrotu: 2 451 959 12 2 451 540 407
- instrumenty odsetkowe 2 253 550 - 2 253 550 -
- instrumenty walutowe 183 643 - 183 643 -
- instrumenty na ryzyko rynkowe 14 766 12 14 347 407
Pochodne instrumenty zabezpieczające: 7 756 - 7 756 -
- instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie
  wartości godziwej
7 756 - 7 756 -
- instrumenty pochodne wyznaczone jako zabezpieczenie
  przepływów pieniężnych
- - - -
Zobowiązania finansowe razem 2 459 715 12 2 459 296 407
POWTARZALNE POMIARY WARTOŚCI GODZIWEJ OGÓŁEM        
AKTYWA FINANSOWE 28 454 412 19 247 875 8 686 570 519 967
ZOBOWIĄZANIA FINANSOWE 2 459 715 12 2 459 296 407
prev next

W 2013 roku nastąpiło przeniesienie opcji egzotycznych wbudowanych w lokaty inwestycyjne (opcje na koszyk instrumentów bazowych takich jak towary lub indeksy giełdowe) w ramach hierarchii wartości godziwej z poziomu 2 na 3. Wartość godziwa netto przeniesionych instrumentów według stanu na dzień 31 grudnia 2013 roku wyniosła 0,5 tys. zł (wartość obejmująca transakcje z klientami oraz transakcje domykające na rynku międzybankowym; dla transakcji z klientami wartość godziwa wyniosła 404 tys. zł). Wartość 407 tys. zł zaprezentowana w nocie dotyczy opcji sprzedanych (zobowiązania) oraz kupionych (aktywa). Przeniesienie nastąpiło w ramach dokonywanego przeglądu wyceny, podczas którego zidentyfikowano, że istotny wpływ na wycenę mają zmienne takie jak zmienności instrumentów bazowych oraz korelacje pomiędzy nimi, które z uwagi na brak obserwowalnych na rynku kwotowań tych zmiennych są szacowane na podstawie wewnętrznego modelu.

 

 
Aktywa finansowe wycenione do wartości godziwej na poziomie 3
- zmiana stanu w 2013 roku
Dłużne papiery przeznaczone do obrotu Kapitałowe papiery przeznaczone do obrotu Pochodne instrumenty finansowe Dłużne inwestycyjne papiery wartościowe Kapitałowe inwestycyjne papiery wartościowe
Bilans otwarcia 303 587 17 96 204 032 34 885
Łączne zyski lub straty za okres 13 874 (11) (53) (3 408) 2 830
   Ujęte w rachunku zysków i strat: 13 874 (11) (53) - 62
   - Wynik na działalności handlowej 13 874 (11) (53) - -
   - Wynik na inwestycyjnych papierach wartościowych oraz
      inwestycjach w jednostki zależne i stowarzyszone
- - - - 62
   Ujęte w pozostałych całkowitych dochodach: - - - (3 408) 2 768
   - Aktywa finansowe dostępne do sprzedaży - - - (3 408) 2 768
Nabycie 2 149 795 - - 136 374 13 145
Wykupy (1 462 147) - - - (884)
Sprzedaże (11 822 979) - - (409 537) (13 851)
Emisje 11 164 133 - - 204 000 (452)
Rozliczenia - - - 1 581 4 533
Transfery do poziomu 3 - - 407 - -
Bilans zamknięcia 346 263 6 450 133 042 40 206
prev next

 

 
Zobowiązania finansowe wycenione do wartości godziwej na poziomie 3 Pochodne instrumenty finansowe oraz pozostałe zobowiązania przeznaczone do obrotu Inne zobowiązania finansowe
Transfery do poziomu 3 407 -
Bilans zamknięcia 407 -
prev next

Na podstawie stosowanych przez Grupę metod ustalania wartości godziwej, aktywa i zobowiązania finansowe klasyfikuje się do następujących kategorii:

  • Poziom 1: ceny kwotowane na aktywnych rynkach dla tego samego instrumentu (bez modyfikacji);
  • Poziom 2: ceny kwotowane na aktywnych rynkach dla podobnych instrumentów lub inne metody wyceny, dla których wszystkie istotne dane wejściowe bazują na obserwowalnych danych rynkowych;
  • Poziom 3: metody wyceny, dla których  przynajmniej jedna istotna dana wejściowa nie bazuje na obserwowalnych danych rynkowych.

Poziom 1

Na dzień 31 grudnia 2014 roku, na poziomie 1 hierarchii wartości Grupa wykazała wartość godziwą obligacji rządowych przeznaczonych do obrotu w kwocie 617 906 tys. zł (patrz Nota 19) oraz wartość godziwą inwestycyjnych obligacji rządowych w kwocie 22 586 122 tys. zł (patrz Nota 23) (31 grudnia 2013 r. odpowiednio: 388 259 tys. zł i 18 583 636 tys. zł). Poziom 1 obejmuje również wartość godziwą obligacji emitowanych przez jednostki budżetu terenowego w kwocie 41 575 tys. zł (31 grudnia 2013 r.: 38 383 zł) oraz wartość godziwą obligacji emitowanych przez banki w kwocie 1 024 tys. zł (31 grudnia 2013 r.: 99 tys. zł).

Ponadto na dzień 31 grudnia 2014 roku poziom 1 obejmuje wartość akcji spółek giełdowych w kwocie 240 392 tys. zł, w tym wartość akcji PZU S.A. w kwocie 229 961 tys. zł (31 grudnia 2013 r. odpowiednio: 236 473 tys. zł i 212 430 tys. zł)

Instrumenty te zostały sklasyfikowane do poziomu 1, ponieważ ich wycena polega na bezpośrednim wykorzystaniu rynkowych bieżących cen tych instrumentów pochodzących z aktywnych i płynnych rynków finansowych.

Poziom 2

Poziom 2 hierarchii obejmuje głównie wartość godziwą bonów pieniężnych emitowanych przez NBP w kwocie 4 479 540 tys. zł (31 grudnia 2013 r.: 6 314 196 tys. zł), których wycena oparta jest na modelu NPV (dyskontowania przyszłych przepływów finansowych), który zasilany jest krzywymi stóp procentowych wyznaczonymi w drodze transformacji kwotowań pochodzących bezpośrednio z aktywnych i płynnych rynków finansowych.

Ponadto do poziomu 2 Bank zalicza wycenę pochodnych instrumentów finansowych, do wyceny których stosowane są modele, zgodne ze standardami i praktykami rynkowymi w tym zakresie, które są zasilane parametrami pochodzącymi bezpośrednio z rynków (np. kursami wymiany walut, zmiennościami implikowanymi opcji walutowych, wartościami indeksów i akcji giełdowych) lub parametrami będącymi transformacjami kwotowań pochodzących bezpośrednio z aktywnych i płynnych rynków finansowych (np. krzywe stóp procentowych).

Na dzień 31 grudnia 2014 roku i na dzień 31 grudnia 2013 roku poziom 2 obejmuje również wartość opcji na indeks WIG 20, notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych.

Poziom 3

Na poziomie 3 hierarchii wykazana jest wartość godziwa dłużnych komercyjnych papierów wartościowych emitowanych przez krajowe banki i przedsiębiorstwa (obligacje, listy zastawne i certyfikaty depozytowe) w kwocie 836 828 tys. zł (31 grudnia 2013 r.: 479 305 tys. zł).

Powyższe instrumenty dłużne zostały zaklasyfikowane do poziomu 3, ponieważ do ich wyceny, oprócz parametrów będącymi transformacjami kwotowań pochodzących bezpośrednio z aktywnych i płynnych rynków finansowych (krzywe stóp procentowych), wykorzystuje się również tzw. spread kredytowy, który jest szacowany przez Bank przy użyciu wewnętrznego modelu ryzyka kredytowego. Model ten wykorzystuje parametry (np. stopy zwrotu z zabezpieczeń, migracje ratingów, zmienności stóp defaultowości), które nie są obserwowane na aktywnych rynkach i w związku z tym zostały wyznaczone na podstawie analiz statystycznych.

Ponadto poziom 3 obejmuje głównie wartość godziwą kapitałowych papierów wartościowych w kwocie 30 718 tys. zł (31 grudnia 2013 r.: 40 212 tys. zł), które wyceniane są metodą mnożników rynkowych. Wycena metodą mnożników rynkowych polega na określeniu wartości kapitałów własnych wycenianej spółki poprzez zastosowanie relacji wartości rynkowych kapitałów własnych lub wartości całości zaangażowanych kapitałów (wartości spółki) porównywalnych spółek do wybranych wielkości ekonomiczno-finansowych.